اسکواش تنها ورزش راکتی است که در آن هر دو بازیکن در یک سمت زمین میایستند و به یک دیوار مشترک میزنند. تور ندارد، خط وسط ندارد، و توپش آنقدر کمجهش است که در دمای پایین اصلاً بالا نمیآید.
همین ویژگیها باعث شده اسکواش در فهرست شدیدترین ورزشهای جهان از نظر مصرف انرژی قرار بگیرد — و در عین حال یکی از تاکتیکیترین آنها باشد.
اسکواش از کجا آمد؟
ریشهاش به مدرسه هارو در انگلستان دهه ۱۸۳۰ برمیگردد. دانشآموزان که منتظر نوبت بازی «رکتس» بودند، در راهروها با توپی نرمتر تمرین میکردند. آن توپ نرم که هنگام برخورد «له» میشد (squash در انگلیسی یعنی له کردن)، نام ورزش را ساخت.
امروز اسکواش در بیش از ۱۸۰ کشور بازی میشود و پس از سالها تلاش، بالاخره برای المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس پذیرفته شده است.
زمین و ابعاد
| مشخصه | اندازه |
|---|---|
| طول زمین | ۹.۷۵ متر |
| عرض زمین | ۶.۴ متر |
| ارتفاع خط بیرونی (دیوار جلو) | ۴.۵۷ متر |
| ارتفاع خط سرویس (دیوار جلو) | ۱.۷۸ متر |
| ارتفاع تخته پایینی (Tin) | ۴۸ سانتیمتر |
سه خط روی دیوار جلویی حیاتی است:
- خط بیرونی (Out line): بالاترین خط؛ توپ بالای آن خطاست.
- خط سرویس: توپ سرویس باید بالای این خط بخورد.
- تین (Tin): نوار فلزی پایین دیوار. توپی که به آن بخورد خطاست — معادل «تور» در تنیس.
قوانین اسکواش به زبان ساده
هدف بازی
توپ را طوری به دیوار جلویی بزنید که حریف نتواند پیش از دو بار برخورد توپ به زمین، آن را برگرداند. توپ میتواند پیش از رسیدن به دیوار جلویی، به دیوارهای کناری و پشتی هم بخورد.
سرویس
- یک پا باید داخل مربع سرویس باشد.
- توپ باید مستقیم به دیوار جلویی و بالای خط سرویس بخورد.
- سپس باید در ربع مقابل زمین فرود بیاید (یا پس از برخورد به دیوار کناری در آن ناحیه بیفتد).
- برخلاف تنیس، فقط یک فرصت دارید.
- سرویسزننده پس از هر امتیاز، مربع سرویس را عوض میکند.
امتیازدهی
امروز استاندارد PARS (Point-A-Rally Scoring) است:
- هر رالی یک امتیاز دارد، مهم نیست چه کسی سرویس زده.
- هر گیم تا ۱۱ امتیاز با اختلاف ۲ امتیاز.
- در ۱۰-۱۰، بازی ادامه مییابد تا کسی ۲ امتیاز جلو بیفتد.
- مسابقه معمولاً سه گیم از پنج گیم.
مانع و لِت؛ مهمترین بخش قوانین اسکواش
چون هر دو بازیکن در یک فضا هستند، برخورد اجتنابناپذیر است. سه حالت وجود دارد:
| حالت | شرایط | نتیجه |
|---|---|---|
| لِت (Let) | حریف مانع شد اما میتوانست ضربه را بزند | رالی تکرار میشود |
| استروک (Stroke) | حریف کاملاً مانع شد یا در مسیر ضربه بود | امتیاز به بازیکن مانعشده |
| نو لت (No Let) | مانع واقعی وجود نداشت | امتیاز به حریف |
قانون طلایی: پس از ضربه، باید فوراً از مسیر حریف کنار بروید. این نه فقط قانون، بلکه مسئله ایمنی است. جزئیات کامل لِت و استروک در قوانین اسکواش آمده.
توپ اسکواش؛ نقطههای رنگی چه معنایی دارند؟
توپ اسکواش با نقطههای رنگی درجهبندی میشود و انتخاب اشتباه، تجربه بازی را خراب میکند:
| رنگ نقطه | جهش | مناسب چه کسی |
|---|---|---|
| دو نقطه زرد | بسیار کم | حرفهای و مسابقات رسمی |
| یک نقطه زرد | کم | پیشرفته |
| یک نقطه قرمز | متوسط | متوسط |
| یک نقطه آبی | زیاد | مبتدی و کودکان |
راکت اسکواش
راکت اسکواش سبکترین راکت پس از بدمینتون است — بین ۱۱۰ تا ۱۷۰ گرم. عددی که در نام مدل میبینید (مثل ۱۲۰ یا ۱۳۲) معمولاً همان وزن بر حسب گرم است.
- وزن ۱۱۰ تا ۱۲۵ گرم: مانورپذیری بالا و حس دقیق؛ برای بازیکن پیشرفته که خودش قدرت تولید میکند.
- وزن ۱۲۵ تا ۱۴۰ گرم: تعادل قدرت و سرعت؛ محدوده اکثر بازیکنان باشگاهی.
- وزن بالای ۱۴۰ گرم: پایداری و قدرت بیشتر؛ مناسب مبتدی.
شکل گلویی هم مهم است: گلوی باز (اشکی) سطح زهکشی بزرگتر و قدرت بیشتری میدهد، گلوی بسته (پلدار) کنترل و دقت بالاتر.
در بازار، دانلوپ رایجترین برند این ورزش است — توپ رسمی مسابقات جهانی هم توپ دانلوپ است — و در کنارش هد و تکنیفایبر جدیترین رقبا هستند. مجموعه کامل در دسته راکت اسکواش موجود است.
اسکواش در مقایسه با ورزشهای راکتی دیگر
| معیار | اسکواش | تنیس | بدمینتون |
|---|---|---|---|
| فضای بازی | بسته، چهار دیوار | باز، با تور | باز، با تور |
| وزن راکت | ۱۱۰ تا ۱۷۰ گرم | ۲۵۰ تا ۳۲۰ گرم | ۷۵ تا ۹۴ گرم |
| مصرف کالری (ساعتی) | بسیار بالا | بالا | بالا |
| فضای مورد نیاز | کم (زمین بسته) | زیاد | متوسط |
| ریسک برخورد بازیکنان | بالا | ندارد | ندارد |
نکات ایمنی که جدیاند
اسکواش در فضای بسته و با راکتهای سبک و توپ سریع بازی میشود؛ دو نکته را نادیده نگیرید:
- بند مچ راکت را همیشه ببندید. راکت سبک بهراحتی از دست رها میشود.
- عینک محافظ در بسیاری از کشورها برای ردههای سنی پایین اجباری است. آسیب چشمی شایعترین آسیب جدی این ورزش است.
پرسشهای پرتکرار
اسکواش با راکتبال چه فرقی دارد؟
راکتبال زمین بزرگتر، توپ بزرگتر و پرجهشتر، و راکت کوتاهتر بدون دسته بلند دارد. در راکتبال سقف هم بخشی از زمین بازی است، در حالی که در اسکواش توپ نباید بالای خط بیرونی بخورد.
آیا اسکواش برای مبتدی سخت است؟
یادگیری قوانین ساده است، اما تبادلهای اولیه کوتاهاند چون توپ کمجهش است. با توپ آبی (پرجهش) شروع کنید تا بازی از همان جلسه اول لذتبخش باشد.
چقدر کالری میسوزاند؟
اسکواش بهطور مداوم در فهرست پرمصرفترین ورزشها قرار میگیرد؛ در یک ساعت بازی شدید، مصرف انرژی آن از اکثر ورزشهای راکتی بیشتر است.
چرا توپ من نمیجهد؟
احتمالاً توپ دو نقطه زرد دارید یا سالن سرد است. توپ اسکواش باید با ضربات پیاپی گرم شود؛ توپهای حرفهای در حالت سرد تقریباً هیچ جهشی ندارند.
کشش زه راکت اسکواش چقدر باید باشد؟
معمولاً ۲۴ تا ۲۸ پوند. کشش کمتر قدرت بیشتر و کشش بیشتر کنترل بهتری میدهد. اصول کلی انتخاب کشش شبیه زه راکت تنیس است، فقط در بازه پایینتر.
یک پاسخ