زه راکت تنیس؛ راهنمای انتخاب جنس، کشش و قطر

بیش از نیمی از بازیکنانی که از راکتشان ناراضی‌اند و به فکر خرید راکت جدید هستند، مشکلشان راکت نیست — زه است. یا فرسوده شده، یا کششش برای سبک بازی‌شان مناسب نیست، یا جنسش با نیازشان نمی‌خواند. (دومین متهم رایج هم اورگریپ فرسوده است.)

خبر خوب: تعویض زه هزینه‌ای در حدود یک‌دهم راکت جدید دارد و تفاوتی که ایجاد می‌کند اغلب بیشتر است.

زه چه کاری انجام می‌دهد؟

وقتی توپ به بستر زه می‌خورد، زه‌ها کش می‌آیند، انرژی را ذخیره می‌کنند و سپس آن را به توپ برمی‌گردانند. سه چیز در این فرآیند تعیین‌کننده است:

1. جنس زه — چقدر کش می‌آید و چقدر انرژی برمی‌گرداند.
2. کشش (Tension) — چقدر محکم بسته شده است.
3. قطر (Gauge) — چقدر نازک یا ضخیم است.

انواع زه تنیس

زه پلی‌استر؛ محبوب‌ترین و در عین حال پرریسک‌ترین

پلی‌استر امروز رایج‌ترین زه در سطح حرفه‌ای است، چون کنترل و اسپین فوق‌العاده‌ای می‌دهد. اما دو نکته را باید بدانید:

• قدرت کمی دارد. اگر سوینگ کامل و سریع ندارید، توپ‌هایتان کوتاه می‌افتد و احساس می‌کنید راکت «مرده» است.
• سفت است. پلی‌استر با کشش بالا، شایع‌ترین ترکیب آسیب‌زا برای آرنج در بازیکنان باشگاهی است. اگر سابقه اپی‌کندیلیت دارید، سراغش نروید.

کشش زه؛ مهم‌ترین تصمیم شما

کشش با پوند اندازه‌گیری می‌شود و هر راکت بازه مجازی دارد که معمولاً روی قاب نوشته شده (مثلاً ۵۰-۶۰ پوند).

قانون ساده: اگر توپ‌هایتان بیشتر بیرون می‌رود، کشش را بالا ببرید. اگر بیشتر به تور می‌خورد یا کوتاه می‌افتد، کشش را پایین بیاورید.

هر ۲ پوند تغییر، به‌طور محسوسی حس می‌شود. برای تنظیم دقیق، یک بار ۲ پوند تغییر دهید و چند جلسه بازی کنید — نه اینکه ۵ پوند یک‌باره عوض کنید.

قطر زه (Gauge)

قطر زه با عدد نشان داده می‌شود و عدد بزرگ‌تر یعنی نازک‌تر:

• ۱۵ (۱.۴۰ میلی‌متر): ضخیم، بادوام‌ترین، اسپین کمتر.
• ۱۶ (۱.۳۰ میلی‌متر): استاندارد، تعادل خوب.
• ۱۷ (۱.۲۵ میلی‌متر): نازک‌تر، اسپین و حس بیشتر، دوام کمتر.
• ۱۸ (۱.۲۰ میلی‌متر): بسیار نازک، بیشترین اسپین، زودتر پاره می‌شود.

اگر زه شما زود پاره می‌شود، یک درجه ضخیم‌تر بروید. اگر دنبال اسپین بیشتر هستید، یک درجه نازک‌تر.

هر چند وقت زه را عوض کنیم؟

نشانه‌های زه فرسوده:

• زه‌ها در محل تقاطع شیار برداشته‌اند یا کرک زده‌اند.
• بستر زه «مرده» حس می‌شود؛ صدای ضربه تغییر کرده.
• توپ‌ها بی‌دلیل کوتاه می‌افتند یا کنترلشان سخت شده.
• زه‌ها بعد از هر ضربه سر جای خود برنمی‌گردند و باید دستی مرتبشان کنید.

انتخاب زه بر اساس سطح و هدف

زه در ورزش‌های راکتی دیگر

• بدمینتون: زه بسیار نازک‌تر (۰.۶۱ تا ۰.۷ میلی‌متر) و کشش بین ۲۰ تا ۲۸ پوند. پارگی زه در بدمینتون طبیعی و رایج است.
• اسکواش: زه نازک با کشش ۲۴ تا ۲۸ پوند. کشش کمتر قدرت بیشتر می‌دهد.
• پدل و پیکل‌بال: اصلاً زه ندارند؛ صفحه تخت و توپر است. یکی از مزیت‌های اقتصادی این دو ورزش، نداشتن هزینه زه‌کشی دوره‌ای است.

پرسش‌های پرتکرار

راکت زه‌کشی‌شده کارخانه‌ای خوب است؟

برای شروع بله. راکت‌های آماده معمولاً با زه سینتتیک استاندارد و کشش متوسط عرضه می‌شوند که برای بازیکن مبتدی کاملاً کافی است. با بالا رفتن سطح، تعویض به زه دلخواه ارزش دارد.

آیا می‌شود راکت را خودم زه‌کشی کنم؟

بدون دستگاه زه‌کشی خیر. کشش دقیق و یکنواخت نیازمند دستگاه است و زه‌کشی نادرست می‌تواند قاب راکت را تاب بدهد.

زه گران‌تر واقعاً بهتر است؟

نه لزوماً برای شما. روده طبیعی گران‌ترین زه بازار است اما اگر سوینگ کامل ندارید، مزیتش را حس نمی‌کنید. زه مناسب، زهی است که با سبک و سطح شما بخواند.

چرا زه من همیشه در یک نقطه پاره می‌شود؟

اگر همیشه در مرکز پاره می‌شود، طبیعی است (سایش زه‌ها روی هم). اگر نزدیک قاب پاره می‌شود، احتمالاً گرومت‌ها فرسوده شده‌اند و باید تعویض شوند.

تفاوت زه‌کشی یک‌تکه و دوتکه چیست؟

در روش دوتکه، زه‌های طولی و عرضی جداگانه بسته می‌شوند و امکان استفاده از دو نوع زه (هیبرید) وجود دارد. برای اکثر بازیکنان تفاوت عملی محسوسی ندارد.

مطالب مرتبط

• مهم‌ترین مشخصات راکت که قبل از خرید باید بشناسید
• آرنج تنیس‌بازان؛ علت، پیشگیری و انتخاب راکت مناسب
• وزن راکت چه اثری روی قدرت، کنترل و آسیب‌دیدگی دارد؟
• تفاوت پدل و تنیس در ۷ نکته کلیدی