مسیر یادگیری تنیس از صفر — ۸ هفته
این مسیر هشتهفتهای از گرفتن درست راکت و شناختن زمین شروع میشود و با فورهند، بکهند دودست، والی، سرویس، ریترن و اسمش به یک بازی تکنفرهٔ کامل میرسد. هر هفته کنار جلسههای زمین، دو جلسهٔ بدنسازی و یک جلسهٔ هوازی دارید تا پاها، تنه و شانه برای تنیس آماده شوند.
- مناسب برای
- برای بزرگسالی که هیچ سابقهٔ تنیس ندارد یا سالها پیش چند جلسه رفته و حالا میخواهد با پایهٔ فنی درست دوباره شروع کند.
- وسایل لازم
- راکت سبکوزن بزرگسال (حدود ۲۶۰ تا ۲۸۵ گرم با سر ۱۰۰ اینچ مربع یا بزرگتر)، کفش تنیس متناسب با سطح زمین، یک قوطی توپ و دسترسی به زمین یا دیوار تمرین دستکم دو بار در هفته. برای بدنسازی کش مقاومتی، یک جفت دمبل سبک و یک توپ مدیسنبال ۲ تا ۳ کیلویی کافی است.
برنامهٔ هفتگی پیشنهادی
زمین، قانون و گرفتن راکت
شمارش امتیاز و قانونهای پایه را بدانید و گریپ ایسترن فورهند و کانتیننتال را درست بگیرید.
تئوری و دانستنیها
- زمین تنیس ۲۳٫۷۷ متر طول دارد؛ عرضش در تکنفره ۸٫۲۳ و در دونفره ۱۰٫۹۷ متر است. تور وسط ۹۱٫۴ سانتیمتر و کنار تیرکها ۱۰۷ سانتیمتر ارتفاع دارد و مربعهای سرویس تا ۶٫۴۰ متری تور امتداد دارند.
- امتیازها به ترتیب صفر (لاو)، ۱۵، ۳۰، ۴۰ و گیم شمرده میشوند. در ۴۰–۴۰ «دئوس» اعلام میشود و باید دو امتیاز پشتسرهم ببرید؛ امتیاز اول بعد از دئوس را «ادونتیج» میگویند. ست با شش گیم و دو گیم اختلاف تمام میشود و در ۶–۶ تایبریک تا ۷ امتیاز با دو امتیاز اختلاف بازی میشود.
- سرویس از پشت خط عقب و بهصورت ضربدری به مربع سرویس روبهرو زده میشود؛ امتیاز اول هر گیم از سمت راست و بعدی از سمت چپ. دو فرصت دارید و اگر هر دو خطا شود «دبل فالت» است. اگر توپ سرویس به نوار تور بخورد و در مربع درست بیفتد «لِت» است و دوباره زده میشود.
- توپی که روی هر بخشی از خط فرود بیاید داخل حساب میشود. توپ حریف را باید پیش از دومین برخورد به زمین بزنید؛ والی یعنی زدن پیش از برخورد اول.
- یک نفر سرویس کل گیم را میزند و نوبت سرویس گیمبهگیم عوض میشود. بازیکنها بعد از گیمهای فرد (اول، سوم، پنجم و…) جای خود را عوض میکنند.
- آداب زمین: در تمرین دوستانه خطهای سمت خودتان را خودتان اعلام میکنید و شک به نفع حریف است. وقتی از زمین کناری توپ آمد «لِت» بگویید و امتیاز را تکرار کنید و هرگز وسط رالی دیگران از پشت زمینشان رد نشوید.
تمرین مهارتی در زمین
گریپهای تنیس — ۱۵ دقیقه پیدا کردن گریپ ایسترن فورهند با کمک گوشههای دسته و گریپ کانتیننتال برای والی و سرویس.۳۰ بار بین ایسترن و کانتیننتال جابهجا شوید و هر بار با نگاه به جای پایهٔ دست روی دسته چک کنید؛ بعد ۵ دقیقه توپ را روی صفحهٔ راکت بالا بیندازید.
وضعیت آماده — ۱۰ دقیقه پاها کمی بازتر از شانه، زانو خم، وزن روی پنجه و راکت با دو دست جلوی بدن.۵ دور ۱ دقیقهای: از حالت آماده با اشارهٔ همبازی دو گام به راست یا چپ بروید و برگردید.
فورهند تاپاسپین — ۲۵ دقیقه اولین فورهندها از فاصلهٔ کوتاه: تماس جلوی بدن و حرکت راکت از پایین به بالا تا روی شانهٔ مقابل.از خط سرویس، همبازی ۶۰ توپ آرام میاندازد و شما فورهند را به نیمهٔ مقابل میفرستید (تنیس مینیزمین).
فورهند و بکهند دودست
از نیمهٔ زمین رالی پیوسته با فورهند و بکهند دودست بسازید.
تئوری و دانستنیها
- تاپاسپین یعنی توپ رو به جلو بچرخد؛ این چرخش توپ را بعد از گذشتن از تور پایین میآورد، پس میتوانید با حاشیهٔ امن بالای تور بزنید و توپ باز هم در زمین بنشیند.
- برای مبتدیها بکهند دودست آسانتر است: دست غیرغالب نیروی اصلی را میدهد و ضربه پایدارتر میشود. بکهند یکدست را بگذارید برای بعد.
- ترتیب هر ضربهٔ زمینی ثابت است: آماده، چرخش شانه، گام به سمت توپ، ضربه جلوی بدن، ادامهٔ حرکت و برگشت به آماده.
- هدف مبتدی در رالی، برگرداندن توپ به وسط و عمق زمین است، نه زدن گوشهها. بیشتر امتیازها در این سطح با خطای حریف تمام میشود.
تمرین مهارتی در زمین
فورهند تاپاسپین — ۲۰ دقیقه چرخش زودهنگام شانه و حرکت راکت از پایین به بالا برای ساختن قوس بالای تور.رالی همکاری از خط سرویس به خط سرویس؛ ۵ دور با هدف ۲۰ ضربهٔ پیوسته فقط با فورهند.
بکهند دودست — ۲۰ دقیقه دو دست با هم روی دسته، چرخش تنه و ضربه کنار پای جلو.همبازی ۵۰ توپ به بکهند شما میاندازد؛ فقط بکهند دودست به وسط زمین مقابل بزنید و ارتفاع عبور از تور را حدود یک متر نگه دارید.
اسپلیتاستپ — ۱۰ دقیقه اسپلیتاستپ دقیقاً لحظهٔ ضربهٔ حریف تا بتوانید به هر دو سمت حرکت کنید.در هر رالی، همبازی اگر دید اسپلیتاستپ نزدید «آماده» میگوید؛ ۱۰ دقیقه رالی با این قاعده.
از خط عقب و حرکت پا
رالی را به خط عقب ببرید و بعد از هر ضربه به وسط زمین برگردید.
تئوری و دانستنیها
- از خط عقب، هدف را دو تا سه متر جلوتر از خط عقب حریف بگیرید. توپ عمیق حریف را عقب نگه میدارد و توپ کوتاه به او فرصت حمله میدهد.
- بعد از هر ضربه با گامهای جانبی به نقطهٔ بازگشت بروید؛ در تکنفره این نقطه کمی پشت خط عقب و نزدیک وسط است.
- برای توپهای دور، اولین گام را با پای بیرونی و چرخش لگن بردارید. دویدن رو به جلو با شانههای بسته شما را دیر به توپ میرساند.
- ضربهٔ ضربدری از روی تور پایینتر و زمین طولانیتری دارد؛ پس امنترین جهت برای مبتدیهاست.
تمرین مهارتی در زمین
حرکت پا و بازگشت به موقعیت — ۲۰ دقیقه گام جانبی و ضربدری برای برگشت به وسط پیش از ضربهٔ بعدی حریف.تمرین دو گوشه: همبازی یکی در میان به فورهند و بکهند شما میاندازد؛ ۶ سری ۱۰ تایی با ۴۵ ثانیه استراحت.
فورهند تاپاسپین — ۲۰ دقیقه فورهند ضربدری عمیق از خط عقب.۴۰ فورهند ضربدری با هدفگیری پشت خط سرویس حریف؛ تعداد توپهای عمیق را بشمارید.
بکهند دودست — ۱۵ دقیقه بکهند ضربدری از خط عقب با چرخش کامل تنه.رالی بکهند به بکهند ضربدری با همبازی؛ ۴ دور ۴ دقیقهای.
والی و بازی کنار تور
والی فورهند و بکهند را با گریپ کانتیننتال و حرکت کوتاه بزنید.
تئوری و دانستنیها
- والی تاب عقب ندارد؛ راکت جلوی بدن است و با یک ضربهٔ کوتاه رو به جلو و کمی رو به پایین توپ را برمیگردانید. قدرت از گام رو به جلوی شما میآید، نه از دست.
- کنار تور با گریپ کانتیننتال میایستید چون فرصت عوض کردن گریپ بین فورهند و بکهند را ندارید.
- جای خوب برای والی حدود یک تا سه متر پشت تور است. بعد از هر والی یک گام جلوتر بروید تا زاویهها بیشتر شود.
- در دونفره، تیمی که هر دو بازیکنش کنار تور است برتری دارد؛ این را از همین حالا در بازیهای دوستانه امتحان کنید.
تمرین مهارتی در زمین
والی فورهند — ۲۰ دقیقه سر راکت بالاتر از مچ، تماس جلوی بدن و گام پای مخالف رو به توپ.همبازی از خط سرویس ۵۰ توپ آرام میاندازد؛ والی را به یک هدف مخروطی در گوشهٔ مقابل بزنید.
والی بکهند — ۲۰ دقیقه چرخش کوچک شانه و ضربهٔ کوتاه با دست آزاد که روی گلوی راکت کمک میکند.۵۰ والی بکهند از پرتاب همبازی، بعد ۵ دقیقه والیبهوالی با همبازی در دو طرف تور.
اسپلیتاستپ — ۱۰ دقیقه اسپلیتاستپ هنگام رسیدن به نزدیکی تور تا روی توپ عبوری غافلگیر نشوید.از خط سرویس سه گام جلو، اسپلیتاستپ و والی؛ ۲۰ تکرار.
سرویس و دریافت سرویس
سرویسی مطمئن با گریپ کانتیننتال بسازید و ریترن را کوتاه و عمیق برگردانید.
تئوری و دانستنیها
- سرویس تنها ضربهای است که کاملاً در اختیار شماست. اول دقت، بعد سرعت؛ سرویس دومی که ۹ بار از ۱۰ داخل برود از سرویس تندی که نصفش خطاست ارزشمندتر است.
- خطای پا یعنی پیش از ضربه به توپ، پای شما خط عقب را لمس کند یا وارد زمین شود؛ در این صورت سرویس خطاست.
- پرتاب توپ نیمی از سرویس است: کمی جلوتر و سمت راست سر (برای راستدستها)، با دست صاف و رها کردن توپ در ارتفاع صورت.
- در ریترن، تاب عقب را کوتاه کنید، کمی پشت خط عقب بایستید و هدف را وسط و عمق زمین بگیرید؛ سرعت توپ سرویس خودش کافی است.
تمرین مهارتی در زمین
سرویس صاف (فلت) — ۲۵ دقیقه پرتاب ثابت، حرکت پرتابگونهٔ دست و تماس در بالاترین نقطه با گریپ کانتیننتال.۲۰ پرتاب بدون ضربه که توپ باید جلوی پای جلو بیفتد، بعد ۶۰ سرویس: ۳۰ به مربع راست و ۳۰ به مربع چپ با ثبت درصد ورود.
دریافت سرویس — ۲۰ دقیقه اسپلیتاستپ هنگام ضربهٔ سرویسزن، تاب کوتاه و ریترن به وسط زمین.همبازی ۴۰ سرویس متوسط میزند؛ هدف شما برگرداندن ۲۵ توپ پشت خط سرویس اوست.
گریپهای تنیس — ۵ دقیقه تثبیت گریپ کانتیننتال برای سرویس، چون بیشتر مبتدیها ناخودآگاه به گریپ فورهند برمیگردند.پیش از هر ۱۰ سرویس، گریپ را با چک کردن جای پایهٔ دست روی دسته تأیید کنید.
لاب و اسمش
با لاب از موقعیت سخت بیرون بیایید و توپ بلند حریف را با اسمش کنترلشده تمام کنید.
تئوری و دانستنیها
- لاب دفاعی توپ بلندی است که به شما وقت میدهد به وسط زمین برگردید؛ لاب تهاجمی از بالای سر حریفِ کنار تور رد میشود.
- اسمش شبیه سرویس است: بدن به پهلو، دست آزاد رو به توپ و تماس در بالاترین نقطه. فرق اصلی این است که باید با گامهای جانبی زیر توپ بروید.
- روی لاب خیلی بلند، اجازه دهید توپ یک بار زمین بخورد و بعد اسمش بزنید؛ این کار زمان بیشتری به شما میدهد.
- اسمش را با سرعت متوسط به وسط و عمق زمین بزنید؛ برای مبتدی دقت مهمتر از قدرت است.
تمرین مهارتی در زمین
لاب — ۲۰ دقیقه سطح راکت باز و حرکت از پایین به بالا تا توپ نزدیک خط عقب فرود بیاید.همبازی کنار تور است؛ ۴۰ لاب از خط عقب بزنید که دست او به آن نرسد.
اسمش — ۲۰ دقیقه چرخش به پهلو، بالا بردن دست آزاد و حرکت جانبی زیر توپ.همبازی ۴۰ لاب نیمهبلند میدهد؛ ۲۰ اسمش بعد از زمین خوردن و ۲۰ اسمش در هوا به وسط زمین بزنید.
والی فورهند — ۱۵ دقیقه ترکیب والی و اسمش: بعد از والی، روی لاب عقب بکشید.تمرین زنجیرهای: والی، والی، اسمش؛ ۱۵ تکرار.
ضربهٔ نزدیکشدن و اسلایس
توپ کوتاه حریف را با ضربهٔ نزدیکشدن به حمله تبدیل کنید و بکهند اسلایس را بهعنوان ابزار دفاعی یاد بگیرید.
تئوری و دانستنیها
- وقتی حریف توپ کوتاه میدهد، جلو بروید، ضربه را عمیق و ترجیحاً در طول خط بزنید و ادامهٔ مسیر را به سمت تور بروید. ضربهٔ نزدیکشدن در طول خط فاصلهٔ کمتری برای پوشش دادن باقی میگذارد.
- اسلایس یعنی توپ با چرخش رو به عقب؛ پایین میماند و آهستهتر میآید. برای توپهای دور و پایین، اسلایس بکهند وقت برگشت به شما میدهد.
- در سطح مبتدی، تصمیم ساده بگیرید: توپ عمیق را با رالی جواب دهید، توپ کوتاه را حمله کنید و وقتی تحت فشارید لاب یا اسلایس بزنید.
تمرین مهارتی در زمین
ضربهٔ نزدیکشدن — ۲۰ دقیقه حرکت رو به جلو هنگام ضربه، هدف در طول خط و ادامهٔ مسیر به سمت تور.همبازی ۳۰ توپ کوتاه میدهد؛ ضربهٔ نزدیکشدن بزنید، به تور بروید و والی اول را بزنید.
بکهند اسلایس — ۲۰ دقیقه گریپ کانتیننتال، حرکت از بالا به پایین و رو به جلو و تماس کنار بدن.۵۰ اسلایس بکهند ضربدری که پایینتر از ارتفاع کمر همبازی برسد.
حرکت پا و بازگشت به موقعیت — ۱۵ دقیقه بازگشت سریع به وسط بعد از ضربههای دور.۸ دور ۳۰ ثانیهای: همبازی توپ را به گوشههای مختلف میفرستد و شما بعد از هر ضربه به وسط برمیگردید؛ ۶۰ ثانیه استراحت بین دورها.
جمعبندی در بازی تکنفره
همهٔ ضربهها را در بازی واقعی با شمارش کامل کنار هم بگذارید و سرویس اسلایس را بهعنوان سرویس دوم امتحان کنید.
تئوری و دانستنیها
- الگوی ساده برای امتیاز: سرویس مطمئن، ضربهٔ اول عمیق به بکهند حریف، رالی صبورانه و حمله فقط روی توپ کوتاه.
- بین امتیازها روال ثابت داشته باشید: نفس عمیق، چک کردن گریپ و تصمیم دربارهٔ جهت سرویس. این روال اضطراب مسابقه را کم میکند.
- سرویس اسلایس با چرخش جانبی، برای سرویس دوم مطمئنتر است چون قوس بیشتری دارد و توپ را از عرض زمین بیرون میکشد.
- بعد از هر بازی سه چیز را یادداشت کنید: بیشترین خطای شما چه بود، کدام ضربه کار کرد و هفتهٔ بعد روی چه کار میکنید.
تمرین مهارتی در زمین
سرویس اسلایس — ۲۰ دقیقه تماس با سمت بیرونی توپ برای ایجاد چرخش جانبی و قوس امن بالای تور.۵۰ سرویس اسلایس: ۲۵ به هر مربع، با هدف ۷ از ۱۰ داخل.
فورهند تاپاسپین — ۲۰ دقیقه فورهند در شرایط بازی: انتخاب بین ضربدری امن و ضربه در طول خط.بازی امتیازی فقط از خط عقب تا ۱۱ امتیاز؛ ۳ دور.
دریافت سرویس — ۴۰ دقیقه ریترن مطمئن در شمارش واقعی.یک ست کوتاه تا ۴ گیم با تایبریک در ۴–۴؛ بعد از ست، درصد ریترنهای داخل را حساب کنید.
جلسههای بدنسازی کنار تمرین مهارتی
بدنسازی A — پایینتنه و چابکی
| حرکت | ست | تکرار / زمان | استراحت |
|---|---|---|---|
| ۳ | ۱۰ | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۸ هر پا | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۸ هر پا | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۶ هر طرف | ۹۰ ثانیه | |
| ۳ | ۱۰ | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۱۵ | ۴۵ ثانیه |
بدنسازی B — میانتنه و شانه
| حرکت | ست | تکرار / زمان | استراحت |
|---|---|---|---|
| ۳ | ۸ هر طرف | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۱۰ هر طرف | ۶۰ ثانیه | |
| ۳ | ۲۵ ثانیه هر طرف | ۴۵ ثانیه | |
| ۳ | ۱۵ | ۴۵ ثانیه | |
| ۳ | ۱۲ | ۶۰ ثانیه | |
| ۲ | ۱۵ | ۴۵ ثانیه |
بعد از ۸ هفته
بعد از هفتهٔ هشتم هفتهای دو بازی با همسطحها داشته باشید و یک جلسهٔ تمرین فنی را نگه دارید؛ وقتی رالی ۲۰ ضربهای و سرویس دوم مطمئن دارید، مسیر متوسط با سرویس کیک، فورهند اینسایداوت و بازی دونفره را شروع کنید.
سؤالهای رایج
بکهند یکدست یاد بگیرم یا دودست؟
برای شروع بکهند دودست را پیشنهاد میکنیم چون پایدارتر است و قدرت کمتری از مچ و ساعد میخواهد. اگر بعدها به بکهند یکدست علاقه داشتید، با پایهٔ چرخش تنهای که ساختهاید یادگیریاش آسانتر میشود.
آرنجم بعد از تمرین درد میگیرد؛ چه کنم؟
معمولاً علتش ضربهزدن دیر و پشت بدن، گریپ خیلی سفت یا زهکشی سفت راکت است. کشش زه را کم کنید، دسته را شلتر بگیرید و حرکت مچکول کفدستپایین در بدنسازی B را ادامه دهید؛ اگر درد بیشتر از یک هفته ماند، به پزشک ورزشی مراجعه کنید.
بدون همبازی هم میشود این برنامه را رفت؟
بله، بیشتر تمرینهای فورهند، بکهند و والی را میتوانید با دیوار تمرین انجام دهید و سرویس را تنها با یک سبد توپ. فقط برای ریترن و بازی امتیازی به همبازی نیاز دارید.
برنامههای دیگر تنیس
راکت مناسب بازیکن مبتدی تنیس
تجهیزات مناسب این برنامه را از فروشگاه فیتونیک تهیه کنید.






