قوانین تنیس و نحوه امتیازدهی؛ راهنمای کامل

سیستم امتیازدهی تنیس عجیب‌ترین سیستم میان همه ورزش‌هاست: ۱۵، ۳۰، ۴۰، دیوس، برتری. هیچ‌کدام از این اعداد منطق ریاضی مستقیمی ندارند و ریشه‌شان به فرانسه قرون وسطی برمی‌گردد.

این راهنما همه قوانین را توضیح می‌دهد — از امتیازدهی و تای‌بریک تا خطاهای رایجی که در بازی‌های دوستانه سر آن‌ها بحث می‌شود.

سیستم امتیازدهی

تنیس سه سطح شمارش دارد: امتیاز، گیم، ست.

امتیاز (Point)

• در ۴۰-۴۰ وضعیت دیوس (Deuce) است و باید دو امتیاز پیاپی گرفت.
• امتیاز بعد از دیوس برتری (Advantage) نام دارد. اگر بازیکنِ دارای برتری امتیاز بعدی را ببازد، دوباره دیوس می‌شود.

گیم و ست

• هر ست شش گیم است، با اختلاف حداقل دو گیم (۶-۴، ۶-۳، ۷-۵).
• اگر به ۶-۶ برسد، تای‌بریک بازی می‌شود.
• مسابقه معمولاً دو ست از سه ست؛ در تورنمنت‌های بزرگ مردان، سه ست از پنج ست.

تای‌بریک

• امتیازها به‌صورت عادی شمرده می‌شوند: ۱، ۲، ۳…
• برنده کسی است که اول به ۷ امتیاز با اختلاف ۲ برسد.
• اولین سرویس را بازیکنی می‌زند که نوبت سرویسش بود — یک سرویس؛ سپس هر بازیکن دو سرویس پیاپی.
• هر ۶ امتیاز، دو طرف زمین را عوض می‌کنند.
• برنده تای‌بریک، ست را ۷-۶ می‌برد.

قوانین سرویس

• سرویس از پشت خط انتهایی و بین علامت وسط و خط کناری زده می‌شود.
• به‌صورت ضربدری در مربع سرویس مقابل فرود می‌آید.
• دو فرصت دارید. اگر هر دو خطا باشد، امتیاز را باخته‌اید (دابل فالت).
• سرویس‌زننده در هر گیم ثابت است؛ در گیم بعد نوبت حریف.

خطاهای سرویس

نکته: لِت محدودیتی در تکرار ندارد و می‌تواند چند بار پیاپی اتفاق بیفتد.

در جریان بازی

• توپ باید پیش از دو بار برخورد به زمین برگردانده شود.
• توپی که روی خط بیفتد، داخل است.
• می‌توانید توپ را پیش از فرود بزنید (ولی) — به‌جز روی سرویس.
• راکت می‌تواند پس از ضربه از روی تور عبور کند، اما نباید توپ را پیش از عبور از تور بزنید.

چه زمانی امتیاز از دست می‌رود؟

• توپ دو بار به زمین بخورد.
• توپ شما به تور بخورد یا بیرون بیفتد.
• تور را با بدن، لباس یا راکت لمس کنید.
• توپ به بدن شما برخورد کند — حتی اگر بیرون می‌رفت.
• توپ را دو بار بزنید یا وارد زمین حریف شوید.

زمین و ابعاد

خطوط کناری داخلی برای تک‌نفره و خطوط بیرونی برای دونفره معتبرند. مربع‌های سرویس در هر دو حالت یکسان‌اند — برخلاف بدمینتون که ناحیه سرویس دونفره متفاوت است.

تغییر زمین و استراحت

• تغییر زمین بعد از گیم‌های فرد (۱، ۳، ۵، …) و در پایان هر ست.
• ۹۰ ثانیه استراحت هنگام تغییر زمین، ۱۲۰ ثانیه بین ست‌ها.
• در گیم اول هر ست، تغییر زمین انجام نمی‌شود.

قوانین تجهیزات

راکت‌های استاندارد بازار معمولاً ۲۷ اینچ‌اند؛ نسخه‌های «پلاس» تا ۲۷.۵ اینچ می‌روند که همچنان مجاز است. برای انتخاب مدل مناسب، راهنمای مشخصات راکت و دسته راکت تنیس را ببینید.

اشتباهات رایج در بازی‌های دوستانه

پرسش‌های پرتکرار

تای‌بریک ست آخر چه تفاوتی دارد؟

در برخی تورنمنت‌ها، ست آخر تای‌بریک ندارد و تا اختلاف دو گیم ادامه می‌یابد. در بیشتر مسابقات امروزی، تای‌بریک ست آخر تا ۱۰ امتیاز بازی می‌شود.

اگر توپ از تور رد شود اما مسیر عجیبی بگیرد چه؟

اگر توپ به‌طور قانونی وارد زمین حریف شود، حتی با چرخش غیرعادی، معتبر است.

آیا می‌شود راکت را با دو دست عوض کرد؟

بله، هیچ محدودیتی در تعداد دست یا تعویض دست وجود ندارد.

قوانین دونفره تنیس چه تفاوتی دارد؟

زمین عریض‌تر است، ترتیب سرویس در تیم ثابت است و بازیکنان در دریافت سرویس، سمت خود را در طول ست تغییر نمی‌دهند.

قوانین تنیس با پدل چه فرقی دارد؟

امتیازدهی یکسان است، اما در پدل سرویس از پایین زده می‌شود، دیوارها بخشی از بازی‌اند و همیشه دونفره است. مقایسه کامل در تفاوت پدل و تنیس آمده.

مطالب مرتبط

• تنیس چیست؟ قوانین، امتیازدهی و تجهیزات
• تفاوت پدل و تنیس در ۷ نکته کلیدی
• زه راکت تنیس؛ راهنمای انتخاب جنس، کشش و قطر