قوانین بدمینتون و نحوه امتیازدهی؛ راهنمای کامل

بدمینتون سریع‌ترین ورزش راکتی جهان است — سرعت اسمش در آن از ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت هم عبور کرده. اما بسیاری از کسانی که سال‌هاست بدمینتون تفریحی بازی می‌کنند، قوانین رسمی‌اش را کامل نمی‌دانند؛ به‌ویژه سیستم امتیازدهی که در سال ۲۰۰۶ به‌کلی عوض شد.

این راهنما قوانین را همان‌طور که در مسابقات رسمی اجرا می‌شود توضیح می‌دهد، با تمرکز روی نکاتی که بیشترین اشتباه سر آن‌ها رخ می‌دهد.

زمین و ابعاد

نکته‌ای که تازه‌کارها را گیج می‌کند: زمین بدمینتون دو مجموعه خط دارد. در تک‌نفره، خطوط کناری داخلی و خط انتهایی بیرونی معتبرند. در دونفره، خطوط کناری بیرونی و — فقط برای سرویس — خط انتهایی داخلی.

سیستم امتیازدهی (Rally Point)

تا سال ۲۰۰۶، فقط تیم سرویس‌زننده می‌توانست امتیاز بگیرد. از آن سال، سیستم رالی پوینت جایگزین شد:

• هر رالی یک امتیاز دارد — مهم نیست چه کسی سرویس زده.
• هر گیم تا ۲۱ امتیاز است.
• برنده باید ۲ امتیاز اختلاف داشته باشد.
• اگر به ۲۰-۲۰ برسد، بازی ادامه پیدا می‌کند تا کسی ۲ امتیاز جلو بیفتد.
• در ۲۹-۲۹، اولین تیمی که به ۳۰ برسد برنده گیم است.
• مسابقه دو گیم از سه گیم است.
• برنده هر گیم، در گیم بعد سرویس را شروع می‌کند.
• در گیم سوم، وقتی تیمی به ۱۱ امتیاز رسید، دو طرف زمین را عوض می‌کنند.

قوانین سرویس

سرویس در بدمینتون سخت‌گیرانه‌ترین بخش قوانین است:

• ارتفاع: کل شاتل باید در لحظه برخورد زیر ۱.۱۵ متر از سطح زمین باشد (قانون جدید فدراسیون جهانی؛ پیش‌تر معیار «زیر کمر» بود).
• جهت راکت: سر راکت باید در لحظه ضربه رو به پایین باشد.
• حرکت: هر دو پا باید روی زمین و ثابت باشند؛ کشیدن پا یا پریدن ممنوع است.
• جهت زمین: سرویس همیشه به‌صورت ضربدری زده می‌شود.
• یک فرصت: برخلاف تنیس، فقط یک سرویس دارید.

از کدام سمت سرویس بزنیم؟

قاعده ساده است و به امتیاز تیم سرویس‌زننده بستگی دارد:

• امتیاز زوج (۰، ۲، ۴، …) → سرویس از سمت راست
• امتیاز فرد (۱، ۳، ۵، …) → سرویس از سمت چپ

در دونفره، بازیکنی که سرویس می‌زند بستگی به این دارد که آخرین بار چه کسی از کدام سمت سرویس زده؛ بازیکنان تیم سرویس‌زننده جای خود را عوض می‌کنند اما تیم دریافت‌کننده جابه‌جا نمی‌شود.

خطاها (Faults)

تجهیزات

راکت

راکت بدمینتون سبک‌ترین راکت میان همه ورزش‌های راکتی است — بین ۷۵ تا ۹۴ گرم. سه پارامتر انتخاب را تعیین می‌کنند:

• تعادل: سربالا برای قدرت و اسمش، سرسبک برای سرعت و دفاع، متعادل برای همه‌کاره بودن.
• سختی میله: نرم برای سوینگ آهسته‌تر، سفت برای سوینگ سریع و مچ قوی.
• وزن (کد U): عدد بزرگ‌تر یعنی سبک‌تر. 4U (۸۰ تا ۸۴ گرم) رایج‌ترین است.

سبک‌ترین مدل‌ها معمولاً کد 5U دارند و در سری‌های نانوفلر یونکس دیده می‌شوند، در حالی که لی‌نینگ در رده سربالا و تهاجمی قوی‌تر است. اگر هنوز سبک بازی‌تان مشخص نیست، از یک راکت بدمینتون با تعادل متوسط و میله نرم شروع کنید.

شاتل

دو نوع دارد: پر طبیعی (پر غاز، پرواز دقیق‌تر، گران‌تر و شکننده‌تر — استاندارد مسابقات) و پلاستیکی/نایلونی (بادوام‌تر و اقتصادی‌تر — مناسب تمرین و بازی تفریحی).

کفش

کفش بدمینتون کف صاف و غیرلغزنده با پشتیبانی جانبی قوی دارد. حرکات لانژ عمیق در بدمینتون فشار زیادی به مچ پا وارد می‌کند و کفش دویدن برای این کار ساخته نشده است.

چند اشتباه رایج که امتیاز از دست می‌دهد

1. سرویس بلند در دونفره: خط انتهایی سرویس در دونفره ۰.۷۶ متر جلوتر است. شاتلی که در تک‌نفره معتبر بود، در دونفره ممکن است خطا باشد.
2. جابه‌جایی اشتباه در دونفره: فقط تیم سرویس‌زننده جای خود را عوض می‌کند.
3. زدن شاتل روی تور از سمت حریف: می‌توانید راکت را بعد از ضربه از روی تور عبور دهید (follow-through)، اما نه پیش از آن.
4. لمس تور: حتی تماس لباس با تور خطاست.

پرسش‌های پرتکرار

آیا شاتل روی خط، داخل حساب می‌شود؟

بله. اگر هر بخشی از شاتل خط را لمس کند، داخل است — مثل تنیس.

در بدمینتون «لِت» چیست؟

موقعیتی که رالی بدون امتیاز تکرار می‌شود؛ مثلاً وقتی شاتل روی تور گیر می‌کند یا حواس بازیکن با شاتل زمین مجاور پرت می‌شود.

چند بار می‌شود در بازی استراحت کرد؟

یک استراحت ۶۰ ثانیه‌ای وقتی تیمی به ۱۱ امتیاز می‌رسد، و یک استراحت ۱۲۰ ثانیه‌ای بین گیم‌ها.

چرا گرم کردن در بدمینتون مهم‌تر است؟

لانژ عمیق و تغییر جهت‌های ناگهانی، فشار زیادی به مچ پا وارد می‌کند. حرکات ضروری را در راهنمای گرم کردن آورده‌ایم.

کشش زه بدمینتون چقدر باید باشد؟

مبتدی ۲۰ تا ۲۲ پوند، متوسط ۲۳ تا ۲۵ پوند، حرفه‌ای ۲۶ پوند به بالا. کشش بالاتر کنترل بیشتر ولی خطاپذیری کمتری می‌دهد و ریسک پارگی زه را بالا می‌برد.

چرا زه راکت بدمینتون زود پاره می‌شود؟

طبیعی است. زه بدمینتون بسیار نازک است (۰.۶۱ تا ۰.۷ میلی‌متر). پارگی معمولاً یا از کشش بیش از حد است یا از برخورد شاتل به لبه قاب.

مطالب مرتبط

• راکت ورزشی چیست و هر رشته چه نوع راکتی نیاز دارد؟
• بالانس راکت چیست و چطور روی بازی شما تاثیر می‌گذارد؟
• وزن راکت چه اثری روی قدرت، کنترل و آسیب‌دیدگی دارد؟