برنامهٔ ۶ هفتهای پیلاتس مت برای مبتدیها
این برنامه حرکتهای پایهٔ پیلاتس روی زمین را با تمرکز بر تنفس، کنترل لگن و فعالسازی عمقی شکم آموزش میدهد. جلسهها کوتاه و دقیقاند و از هفتهٔ سوم حرکتهای چالشیتر بهتدریج وارد میشوند.
- مناسب برای
- کسانی که کمردرد مزمن ساده، وضعیت بدنی نامناسب پشت میز یا ضعف عضلات هسته دارند و تمرین آرام ولی دقیق را ترجیح میدهند؛ ورزشکاران راکتی هم برای پایداری تنه از آن سود میبرند.
- وسایل لازم
- یک مت ضخیم، یک حولهٔ لولهشده یا بالش کوچک برای زیر سر و در صورت تمایل یک کش مقاومتی سبک.
گرم کردن
- تنفس جانبی پیلاتس: دستها دور دندهها، دم از بینی با باز شدن دندهها به طرفین و بازدم کامل از دهان؛ ۸ نفس
- تیلت لگن به بریج — ۱ دور، ۸ تکرار آرام
- کشش گربه — ۱ دور، ۸ تکرار
- پیدا کردن لگن خنثی: به پشت بخوابید و لگن را چند بار بین صاف شدن کمر و قوس کم جابهجا کنید تا نقطهٔ وسط را حس کنید
جلسهٔ ۱ — پایهها و کنترل لگن حرکتها پشت سر هم، آرام و با تنفس هماهنگ؛ ۱ دور در هفتهٔ ۱، ۲ دور از هفتهٔ ۲
| حرکت | ست | تکرار / زمان | استراحت |
|---|---|---|---|
| صدتایی اصلاحشده (The Hundred): زانوها خم روی میز، سر پایین یا کمی بالا، دستها را کوتاه بالا و پایین بزنید؛ ۵ ضربه دم و ۵ ضربه بازدم تا ۵۰ شمارش | |||
| حرکت چرخش تکپا (Single Leg Circle): یک پا رو به سقف، دایرههای کوچک بدون تکان خوردن لگن؛ ۵ دور هر جهت برای هر پا | |||
| رولداون از نشسته (Half Roll Down): با کمر گرد آرام به عقب بروید تا شکم درگیر شود و برگردید؛ ۸ تکرار | |||
| کشش تکپا (Single Leg Stretch): سر بالا، یک زانو به سینه و پای دیگر کشیده با زاویهٔ بالا؛ ۸ تکرار هر طرف | |||
| پل شانه (Shoulder Bridge): مهره به مهره لگن را بالا ببرید و پایین بیاورید؛ ۸ تکرار | |||
| سری لگد پهلو (Side Kick): به پهلو خوابیده، پای بالا جلو و عقب در ارتفاع لگن؛ ۸ تکرار هر طرف | |||
جلسهٔ ۲ — ستون فقرات و پشت ۲ دور؛ بین دورها ۳ نفس عمیق در حالت کودک
| حرکت | ست | تکرار / زمان | استراحت |
|---|---|---|---|
| کشش ستون فقرات به جلو (Spine Stretch Forward): نشسته با پاهای باز، مهره به مهره به جلو خم شوید و برگردید؛ ۶ تکرار | |||
| اره (Saw): نشسته، تنه را بچرخانید و دست را بهسمت پنجهٔ پای مخالف ببرید؛ ۵ تکرار هر طرف | |||
| قو، نسخهٔ مقدماتی (Swan Prep): به شکم خوابیده، با فشار ساعدها قفسهٔ سینه را کمی بالا بیاورید و گردن را بلند نگه دارید؛ ۶ تکرار | |||
| شنای پیلاتسی روی زمین (Swimming Prep): به شکم خوابیده، دست و پای مخالف را چند سانت بالا بیاورید؛ ۱۰ تکرار هر طرف | |||
| کشش دو پا (Double Leg Stretch) سادهشده: دستها و پاها همزمان باز و جمع شوند، کمر چسبیده به زمین؛ ۶ تکرار | |||
| ۱ | ۴۵ ثانیه | — | |
جلسهٔ ۳ — هسته و یکپارچگی ۲ دور؛ از هفتهٔ ۴ حرکتهای داخل پرانتز را امتحان کنید
| حرکت | ست | تکرار / زمان | استراحت |
|---|---|---|---|
| صدتایی با پاهای کشیدهتر: پاها را تا جایی صاف کنید که کمر از زمین جدا نشود؛ ۱۰۰ شمارش | |||
| غلت مثل توپ (Rolling Like a Ball): زانوها در بغل، روی کمر گرد به عقب و جلو غلت بزنید بدون برخورد سر به زمین؛ ۸ تکرار | |||
| قیچی خوابیده (Scissors) با پای خم: پاها را یکییکی روی زمین بزنید، شکم فعال؛ ۱۰ تکرار هر پا | |||
| پلانک روی ساعد با تنفس پیلاتسی: ۳ نفس کامل در هر ست، ۳ ست | |||
| پل شانه با بلند کردن پا: در بالای پل یک پا را صاف کنید و لگن را صاف نگه دارید؛ ۵ تکرار هر پا | |||
| نیمتیزر (Teaser Prep): نشسته با زانوهای خم، کمی به عقب متمایل شوید و دستها را بالا ببرید؛ ۵ تکرار | |||
پیشرفت در طول برنامه
- هفتهٔ ۱ و ۲: هر جلسه یک تا دو دور و تمرکز کامل بر تنفس و لگن خنثی؛ تعداد مهم نیست.
- هفتهٔ ۳ و ۴: دو دور کامل، سر را در صدتایی و کششها بالا نگه دارید و پاها را کمی پایینتر بیاورید.
- هفتهٔ ۵ و ۶: حرکتهای پیشرفتهتر مثل نیمتیزر و پل تکپا را اضافه کنید و بین حرکتها استراحت را به حداقل برسانید تا جریان پیوسته شکل بگیرد.
- هر وقت کمر از زمین جدا شد یا گردن درد گرفت، یک سطح عقب بروید؛ در پیلاتس کنترل مقدم بر دامنه است.
نکتهها
- در همهٔ حرکتهای خوابیده، ناف را آرام بهسمت ستون فقرات بکشید ولی نفس را حبس نکنید.
- اگر گردن خسته شد، سر را روی حوله بگذارید و فقط پاها کار کنند.
- پیلاتس را آهسته انجام دهید؛ سرعت زیاد یعنی کار از عضلات عمقی به عضلات سطحی منتقل شده است.
- کسانی که دیسک کمر یا پوکی استخوان دارند، حرکتهای خم شدن به جلو مثل رولداون و غلت را با نظر فیزیوتراپ انجام دهند.
جلسهها را در روزهای غیرپشتسرهم انجام بدهید، بعد از هر جلسه ۵ دقیقه کشش ایستا داشته باشید و اگر درد غیرعادی حس کردید تمرین را متوقف کنید.
سؤالهای رایج
پیلاتس با یوگا چه فرقی دارد؟
یوگا بیشتر بر نگهداشتن حالتها، انعطاف و ذهنآگاهی تکیه دارد، اما پیلاتس روی کنترل حرکت، پایداری تنه و فعالسازی عضلات عمقی شکم متمرکز است. هر دو مکمل خوبی برای هم هستند.
پیلاتس مت برای کاهش وزن کافی است؟
پیلاتس کالری زیادی نمیسوزاند، اما فرم بدن و وضعیت قامت را بهتر میکند. برای کاهش وزن آن را با پیادهروی تند یا دویدن و تغذیهٔ منظم ترکیب کنید.
